Wat is Ayurveda?

De term Ayurveda is een afkorting voor een oude, Aziatische geneeskunde. De ayurvedische geneeskunde is een van de oudste holistische gezondheidssystemen ter wereld. Ze werd meer dan 3.000 jaar geleden in India ontwikkeld.

De ayurvedische leer is gebaseerd op de overtuiging dat gezondheid en welzijn afhangen van een delicate balans tussen geest, lichaam en ziel. Het doel van Ayurveda is minder het bestrijden van ziekten, maar vooral het bevorderen van gezondheid, zodat ziekten helemaal niet ontstaan. De behandelingen kunnen echter ook specifiek worden afgestemd op bepaalde gezondheidsproblemen.

Ayurveda en je eigen levensenergie

Volgens de ayurvedische leer ben je gezond wanneer geest, lichaam en ziel in harmonie zijn met het universum. Wordt deze balans echter gedurende langere tijd verstoord, dan kan ziekte ontstaan. Factoren die deze balans kunnen verstoren zijn onder andere genetische of aangeboren afwijkingen, verwondingen, klimaat- en seizoensveranderingen, leeftijd, stress, negatieve gevoelens en verkeerde voeding.

De drie dosha's

Volgens de ayurvedische leer bestaan alle mensen uit vijf grondelementen: ruimte (of ether), vuur, water, lucht en aarde. Deze elementen bepalen zowel de aard van stenen, planten en dieren als van de mens.

In het menselijk lichaam verbinden deze elementen zich tot drie levensenergieën, de zogenaamde dosha’s. Deze dosha’s regelen hoe het lichaam functioneert. Hun namen zijn Vata (ruimte en lucht), Pitta (vuur en water) en Kapha (water en aarde).

Elke persoon heeft een unieke mix van de drie dosha’s in zich. Meestal is er echter één dosha sterker ontwikkeld dan de anderen en daarmee dominant. Elk dosha regelt specifieke lichaamsfuncties. In Ayurveda wordt aangenomen dat de kans op ziekten en de gezondheidsproblemen die iemand ontwikkelt, samenhangen met de balans van de dosha’s. Zijn ze niet in evenwicht, dan ontstaan er problemen. Laten we de afzonderlijke dosha’s wat nader bekijken:

Vata dosha

Dit dosha wordt vaak als het sterkste beschouwd. Volgens de ayurvedische leer regelt het de basisfuncties van het lichaam, bijvoorbeeld hoe cellen zich delen. Het stuurt ook de geest, de ademhaling, de bloedcirculatie, de hartfunctie en het vermogen om afvalstoffen via de darmen uit te scheiden. Factoren die het Vata-dosha kunnen verstoren, zijn onder andere te vroeg eten na de vorige maaltijd, angst, verdriet en laat naar bed gaan.

Wanneer het Vata-dosha dominant is, is de kans groter dat iemand ziekten ontwikkelt zoals angststoornissen, astma, hartproblemen, huidproblemen en reumatoïde artritis.

Pitta dosha

Dit dosha regelt de spijsvertering, de stofwisseling (hoe goed je voedsel wordt afgebroken) en bepaalde hormonen die verband houden met de eetlust. Het eten van zure of pittige gerechten en te veel tijd in de zon kunnen dit dosha verstoren of uit balans brengen.

Wanneer Pitta dominant is, is de kans groter dat iemand ziekten ontwikkelt zoals de ziekte van Crohn, hartziekten, hoge bloeddruk en infecties.

Kapha dosha

Deze levensenergie regelt de spiergroei, de kracht en stabiliteit van het lichaam, het gewicht en het immuunsysteem. Ze kan verstoord raken door overdag te slapen, te veel zoete gerechten te eten en voedingsmiddelen of dranken te consumeren die te veel zout of water bevatten.

Bij een overschot aan Kapha kan iemand volgens Ayurveda ziekten ontwikkelen zoals astma en andere ademhalingsproblemen, kanker, diabetes, misselijkheid na het eten en obesitas.

Ayurvedische behandelingen

Een belangrijk onderdeel van de ayurvedische leer zijn bepaalde behandelingen, die ofwel gericht zijn op een specifiek probleem, of algemeen het evenwicht van de drie dosha’s moeten bevorderen.

Een ayurveda-behandelaar zal een behandelplan opstellen dat speciaal op jou is afgestemd. Hierbij wordt rekening gehouden met je unieke fysieke en emotionele gesteldheid, je primaire dosha en het evenwicht tussen deze drie elementen.

Het doel van de behandeling is om je lichaam te bevrijden van onverteerd voedsel, dat in het lichaam kan achterblijven en tot ziekten kan leiden. Het reinigingsproces, ook wel Panchakarma genoemd, is erop gericht symptomen te verlichten en harmonie en balans te herstellen. Om dit te bereiken kan een ayurveda-kuur afhankelijk van de behoefte onder andere bloedreiniging, massages, medicinale oliën, kruiden en klysma’s of laxeermiddelen omvatten.

Opmerking

Koop ayurvedische producten altijd alleen bij volledig betrouwbare fabrikanten, bij voorkeur gevestigd in Europa, en waarvan de producten door onafhankelijke instanties op schadelijke stoffen zijn getest. Het komt namelijk regelmatig voor dat ayurvedische producten uit Azië verontreinigd zijn met zware metalen zoals lood, kwik of arseen. Deze zware metalen kunnen levensbedreigende ziekten veroorzaken, vooral bij kinderen.

Overleg ook altijd met je arts voordat je Ayurveda of een andere alternatieve medische behandeling probeert, om helemaal zeker te zijn.